Ankara Savaşı

Ankara SavaşıAnkara Savaşı; Osmanlı İmparatorluğu ile Timur İmparatorluğu arasında, 28 Temmuz 1402 yılında gerçekleşmiştir.   Aslında Ankara Savaşı; Osmanlı İmparatorluğu’nun padişahı Yıldırım Bayezid (I.Bayezid) ile Timur İmparatorluğu’nun Han’ı Timur arasında geçmiştir. Ankara Savaşı’nın galibi Timur olmuş ve I.Bayezid esir edilmiştir.

Genel Bakış

“Aksak Timur” olarak da bilinen Timur Han, kendisini İlhanlı Devleti’nin varisi olarak görmüştür. Bu sebeple İran coğrafyasına hakim olan Timur, Anadolu üzerinde de hak iddia etmiştir. 1370 yılında kurulan Timur İmparatorluğu’na Anadolu’yu da katmak istemiştir.

Osmanlı İmparatorluğu ise Balkanlar ‘da taarruzlarla hakimiyetini sağlamıştır. Ancak Anadolu üzerinde etkisi olsa da Selçuklular döneminde ortaya çıkan bağımzsız beylikler sistemi hala sürmektedir. Bu durumu değiştirmek, Anadolu Beylikleri’ni tam anlamıyla kontrol altına alıp,Osmanlı tebaası haline getirmek için I. Bayezid, İstanbul kuşatmasına devam ederken Anadolu’ya da seferler düzenlemiştir.

Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılmasıyla Anadolu ve Orta Asya’da yaşayan Türk Beylikleri Timur ve I.Bayezid arasında paylaşılamamıştır.Timur da I. Bayezid de Anadolu’da tam hakimiyet istemiştir. Bu durum Ankara Savaşı’nın gerçekleşmesine neden olmuştur.

Ankara Savaşı- Gelişim

Timur; 1399 yılında Bağdat’ı ele geçirmiştir. Celayir Sultanlığı’nın hükümdarı Sultan Ahmed, Timur’dan kaçmış ve Osmanlı İmparatorluğu’na sığınmıştır. Karakoyunlu Devleti’nin hükümdarı Kara Yusuf da, Sultan Ahmed gibi Osmanlı İmparatorluğu’na sığınmıştır. Timur bu durumu iç işlere müdahale açısından avantaj olarak görmüş ve kaçan Sultan Ahmed ile Kara Yusuf’u, I. Bayezid’ten geri istemiştir.I.Bayezid’in, Timur’un iade talebini reddetmesinden sonra iki hükümdar arasında tehdit ve ağır sözler içeren mektuplaşmalar başlamıştır.

Bu sırada Osmalı İmparatorluğu’na vergi veren Erzincan Emiri Mutahharten, Timur’un hakimiyeti altına girmiştir.Mutahharten’e vergisini ödemesi için ihtarda bulunan I.Bayezid’e Timur nasihat ve tehdit içeren bir mektupla karşılık vermiştir. I.Bayezid’in cevabı da aynı sertlikte olmuştur, ikili arasındaki gerilim zirve noktaya ulaşmıştır.

Timur, Bayezid’in hakimiyeti altındaki Halep, Şam ve Sivas’ı istila etmiştir. Bayezid de karşı atak olarak Erzincan ve Kemah’ı almıştır. Karşılıklı taarruzlar büyük bir savaşa zemin hazırlamıştır.

Orta Asya’daki kuvvetlerden destek alan Timur, 13 Mart 1402’de Bayezid’e bir elçi yollamıştır. Meydan okumak isteyen Timur’un istekleri şunlar olmuştur: Erzincan’ın ve Kemah’ın geri verilmesi, Anadolu Beyleri’nden alınan toprakların geri verilmesi, Kara Yusuf’un ve Sultan Ahmed’in iade edilmesi ve Osmanlı’nın Timur Han’a bağlanmasıdır. I. Bayezid bu isteklerin hepsini geri çevirmiştir. Bunun üzerine Timur bütün ordusunu toplayarak Anadolu’ya üzerine harekete geçmiştir.

Kaynaklara göre Timur’un oluşturduğu ordu 140.000-160.000 kişi arasında değişmektedir. Timur’un ordusunun yanında  Hindistan’dan getirilen filler de vardır. Bunun üzerine I.Bayezid de himayesi altındaki Türk Beylikleri’nden aldığı askerlerle bir ordu hazırlamıştır.Sırplardan da asker desteği alan I.Bayezid’in ordusu Timur Fetihnamesi’ne göre 70.000 kişiye ulaşmıştır. Bazı kaynaklar bu sayının 85.000 olduğunu söylemektedir.

I.Bayezid, Bizans imparatoruyla anlaşıp İstanbul kuşatmasını kaldırmış ve iki koldan hareket ederek Ankara önlerine gelmiştir. Timur, torunu Mirza Mehmed’in yardımıyla Kemah’ı almış ve Sivas üzerine yürümek istemiştir. Casusları sayesinde Tokat cenahının tutulduğunun haberini alan Timur, I.Bayezid’i şaşırtmak amacıyla Kayseri-Kırşehir üzerinden Ankara’ya doğru ilerlemiştir.

Ankara Savaşı

28 Temmuz sabahı iki taraf da savaş düzeni almıştır. Bayezid, Hilal (Kurt Kapanı) taktiğini uygulamak için ön safta yer almıştır. Azaplarla birlikte ilk taarruzu başlatmıştır ancak koşullar gereği Azaplar hızlı hareket edememiştir. Bodur çalılar ve çalılıklarla kaplı alanda yavaşlayan Azapları, Timur’un okçuları durdurmuş ve Azaplar geri çekilmiştir.

Merkez güçte yer alan yeniçeriler ayrılmıştır. Merkez kuvvet ikiye bölünmüştür. Timur’un savaşçı filleri ileri sürmesiyle Osmanlı ordusu büyük bir şaşkınlık içerisinde kalmış, düzen ve disiplin tamamen bozulmuştur. Bayezid de fillere karşı nasıl bir yol izleyeceğini bilememiştir.

Hilal taktiğini tekrar uygulayan Bayezid, fillerle sipahileri karşılaştırmıştır.Yeniçerilerin ok atışları ve sipahilerin başarılı saldırılarıyla filler etkisiz hale getirilmiştir ancak zaten sayıca az olan Osmanlı ordusu daha da azalmıştır. Fillerin başarısız olmasının ardından Timur, Şeyh Ömer Mirza komutasındaki birlikleri yeniçerilerin üzerine göndermiştir. Bu hamle üzerine Bayezid, Kara Tatarları da yeniçerilerin yanına göndermiştir. Ancak savaştan önce Timur’la anlaşan Kara Tatarlar, yeniçerilerin yanına gitmek yerine Sırp ve Rumeli askerlerinin arkasından ok atışıyla saldırmışlardır.

Kara Tatarların ardından diğer Anadolu Beylikleri de Timur’un kuvvetlerine katılmış ve saf değiştirmişlerdir. Rumeli- Sırp birlikleri ve yeniçeriler dışında Osmanlı ordusunda kimse kalmamıştır. Bu gelişmelerin ardından I.Bayezid hayal kırıklığına uğramış ve Osmalı ordusu ağır kayıplar vererek çözülmüştür.

Timur, I.Bayezid’in canlı ele geçirilmesini istemiştir. Bu sebeple son taarruz başlamıştır. Bayezid, çekilmesi yönündeki uyarıları dikkate almamış ve savaşın sonuna kadar mücadele etmiştir.Çataktepe’de 300 kişilik askeriyle çarpışan I.Bayezid, Timur tarafından yakalanmış ve Ankara Savaşı; Osmanlı İmparatorluğu açısından ağır bir yenilgiyle sonuçlanmıştır.

Ankara Savaşı- Detaylar

I.Bayezid, savunmaya hazırlanırken saldırmak zorunda kalmış ve Ankara Savaşı, beyliklerin saf değiştirmesiyle Osmanlı İmparatorluğu için tarihe geçen bir yıkım olmuştur. Ankara Savaşı’nın sonucunda: Anadolu’da siyasi birlik bozulmuştur. Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarını aldıkları beylikler yeniden kurulmuş ve Anadolu’da Türk birliği bozulmuştur.Anadolu’yu ele geçiren Timur, İzmir’e kadar ilerlemiş ve burayı Haçlıların elinden almıştır.Osmanlı Devleti, 11 yıl sürecek Fetret Devri’ne girmiştir. Bayezid’in oğulları arasında taht kavgaları yaşanmış ve devlet dağılma tehlikesi geçirmiştir. İstanbul’un fethi  5o yıl kadar gecikmiştir.Timur orduları şehirleri yağmalamış ve tam bir yıkım yaşatmıştır. Bizans, şehzadeleri kışkırtmış ve Osmanlı İmparatorluğu’nun iç işlerine karışmıştır. Osmanlı Devleti, imparatorluk olma yolunda büyük bir sekteye uğramıştır. I.Bayezid’in oğlu Şehzade Mustafa, Timur tarafından rehin alınarak Semerkant’a götürülmüştür.

Yıldırım Bayezid ise, 9 Mart 1403’te Akşehir’de vefat etmiştir. Uzun ve zor bir hastalık dönemi geçiren Yıldırım Bayezid’in intihar ettiğine dair söylentiler bulunmaktadır. Timur, I.Bayezid’in cesedini Musa Çelebi’ye vermiş ve Bursa’ya götürmesini istemiştir. Bursa’ya getirilen Bayezid, kendi yaptırdığı caminin türbesine gömülmüştür.

1402 yılından 1413 yılına kadar Osmanlı Devleti için Fetret Devri başlamıştır. Bayezid’in oğulları arasında süren taht kavgasında I.Mehmed Çelebi üstün gelmiştir. Diğer oğulları padişah olarak kabul edilmese de, onlar da bir süre devlete hükmetmiştir. Süleyman Çelebi, 7 yıl 10 ay kadar hükümranlığını sürdürmüştür.Musa Çelebi de, Rumeli’de 3 yıl 6 ay kadar devlete hükmetmiştir. 1413 yılında tahta geçen I.Mehmed Çelebi, 8 yıl boyunca Osmanlı Devleti’ni yönetmiş ve 8 Mayıs 1421’de vefat etmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.